Libri Komenti

Saturday, December 31, 2016

E nesermja

Askush nuk e di se cfare i sjell e nesermja,ashtu sic nuk dinte se çfarë i solli e sotmja.
Prandaj ankthi nuk është gje tjetër veçse humbja e dites se sotme nga frika e dites se neserme.

Friday, December 30, 2016

Ti zemërohesh që vartesi yt dhe punetori i liruar, që gruaja jote dhe klienti yt guxojnë të të kthejnë përgjigje; më pas, ankohesh që nuk gjete në shtet atë liri që e përzure nga shtëpia jote! Dhe pastaj, ti trajton si kokëkrisur atë që nuk u përgjigjet pyetjeve të tua! Lërini njerëzit tuaj të flasin, të heshtin, të qeshin të qajnë ! “Faqe zotërisë?” Jo, përpara babait të familjes. Pse duhet të thërrasim, të ulërijmë, të kërkojmë kamxhikun në mes të bukës, për arsye se punëtorët po kuvendojnë, për arsye se në këtë sallë plot me qenie njerëzore, nuk sundon një heshtje varri? Veshët e tu nuk janë për të dëgjuar vetëm muzikë, vetëm tinguj të ëmbël, kapitës e të harmonishëm; atyre u duhet të dëgjojnë edhe të qeshurat e të qarat, lajkat e qortimet, lajmet e mira dhe lajmet e këqija, zërat njerëzorë dhe hungërimat e lehjet e kafshëve. Pse kërcen, more fatkeq, sapo dëgjon zërin e një vartesi, tringëllimën e një zileje ose kërcitjen e një dere? Aq i stërholluar saje ti, do të të duhet shumë mund për të duruar shpërthimet e bubullimave.Këtë, që sapo thashë për veshët, zbatoje tani për sytë! Edhe këta nuk janë as më pak të sëmurë dhe as më pak tekanjozë se veshët. Sytë i lëndon një njollë, një grimcë pluhuri, shkëlqimi i një cope argjendi që ndrit më pak se një pasqyrë, shkëlqimi i një sipërfaqeje uji që nuk është i tejdukshëm deri në fund. Këta sy, që nuk durojnë dot mermerin shumëngjyrësh dhe tryezat e drurit të sapondritura, që nuk durojnë dot qilimat e qëndisur me fije ari, durojnë shumë mirë kur shikojnë jashtë rrugica me baltë e gropa-gropa, kalimtarë shpesh të
palarë, mure ndërtesash të gërvishtur e të ndotur, të plasaritur e gunga-gunga. Si ndodh që ajo që na e vret syrin brenda shtëpisë, nuk na lëndon jashtë në rrugë? Sepse jashtë jemi të duruar dhe me humor, kurse brenda jemi gërnjarë e të zymtë.
Duhet t’i kalitim të gjitha shqisat tona; këto, duke qenë të forta nga natyra,i prish vetëm shpirti. Këtij duhet t’i kërkojme llogari çdo ditë. Këtë bënte nje i ditur cdo mbrëmje, tërhiqej në dhomën e gjumit dhe, para se të flinte, pyeste shpirtin: “Nga çfarë e mete ke shpëtuar sot? Cilin ves ke luftuar? Për çfarë je tani më i mirë?” Zemërimi do të ndalet dhe do të përndryshohet, në qoftë se duhet të dalë çdo ditë para gjykatësit të tij. S'ka gjë më të bukur se ky zakon, që të kalosh çdo ditë në sitë! Ç’gjumë që vjen pas këtij hetimi të ndërgjegjes! Sa i qetë, i lirë dhe i thellë që është ai, kur shpirti është lëvduar ose qortuar. kur ai e ka hetuar vetveten si një kujdestar i fshehtë i zakoneve të veta! Unë e përdor këtë fuqi dhe mbroj çdo ditë çështjen time para vetvetes. Kur pishtarët janë shuar dhe gruaja ime që e di prej kohësh zakonin tim ka heshtur, unë mbikëqyr ditën time dhe nxjerr para mendjes veprimet dhe fjalët e mia; nuk i fsheh asgjë vetes, nuk heq asgjë. Në të vërtetë, pse duhet të trembem nga ndonjë gabim i imi, kur mund t’i them vetes: “Përpiqu të mos e bësh përsëri; kësaj here të kam falur. Ti merr zjarr shumë nga ky kuvendim; që sot e tutje, mos u grind me ata që janë të paditur; ata që nuk kanë vënë mend asnjëherë, nuk duan të mësojnë. Ti e ke qortuar këtë njeri më ashpër seç duhej; si rrjedhim, në vend që ta ndreqje, e ke lënduar. Në të ardhmen, mos u kënaq të shikosh nëse e ke shprehur mirë të vërtetën: shiko nëse bashkëfolësi yt është në gjendje të të ndjekë. Një njeri i virtytshëm i çmon qortimet; porse, sa më të shumta të jenë veset, aq më pak pranohen qortimet.”

Thursday, December 29, 2016

Pasuria

Më shumë se për çdo gjë, njerëzit çirren për paranë. Është kjo që i lodh gjykatat, që bën të përleshen mes tyre baballarë e fëmijë, që përgatit helmet, që i shpall luftë jo vetëm trupave ushtarake, por edhe vrasësve me pagesë; paraja ka ngjyrën e gjakut: për të grinden e bërtasin gjithë natën burri me gruan, për të turma rrethon podiumin e gjykatësve dhe deputetëve, për të mbretërit plaçkitin, vrasin e rrafshojnë qytete të ndërtuara me punën e gjatë të shekujve, me qëllim që të kërkojnë ar dhe argjend në hirin e tyre.Hidhi, pra, një sy këtyre thesareve që flenë në një qoshe: ja kush është shkaku i britmave, i syve të zgurdulluar, i gumëzhimave që mbushin sallat, ku qëndrojnë gjykatës të ardhur nga fundi i botës, për të vendosur se cilës palë i takon lakmia më e ligjshme.Një plak të lashtë, që arrin në grahmat e fundit pa pasur asnjë trashëgimtar,nuk e mbyt tërbimi për nië pirg me ar,por për një grusht monedhash ose për një pare të vetme, që një skllav i ka vjedhur! Një fajdexhi i gjymtë e me këmbë të shtrembëruara nga cerma që nuk mund t’i përdorë duart as për të numëruar paranë, edhe një shumë të vogël e kërkon me britma të mëdha e me padi në gjykatë, edhe kur sëmundja e tij është në kulm! Në qoftë se do të më tregoje arin e nxjerrë nga të gjitha minierat e botës, që ne nuk pushojmë së gërmuari, në qoftë se do te më hidhje para këmbëve të gjitha thesaret e fshehura nga koprracia kjo i kthen tokës atë që do të ishte mirë të mos ia kishte marrë -, unë nuk do ta kisha gjykuar gjithë këtë grumbull, që është i aftë ta bëjë njeriun e urtë të stepet. Duhet të shkulemi së qeshuri me atë që na bën të qajmë kaq shumë!

Zilia shkakton zemerim

Le të kënaqemi me atë që kemi, pa bërë krahasime; ai që vuan nga lumturia e tjetrit, nuk ka për të qenë kurrë i lumtur. Unë kam më pak se ç’prisja; por, ndoshta, unë kam pritur më shumë se ç’duhej. Ja, se nga çfarë duhet të trembemi më shumë; prej këtej vijnë zemërimet më të dëmshme, që janë të aftë të sulmojnë edhe gjërat më të shenjta.

Ai që, pasi ka marrë shumë, e quan fyerje që nuk i dhanë edhe më shumë. “Ai më caktoi në vendin e pretorit, por unë shpresoja të më jepte vendin e konsullit; ai m’i dha postin e sekretarit, por nuk më bëri drejtor ; më zgjodhën në një kolegj, po pse vetëm në një? Ai m’i bëri të gjitha nderet, po nuk e shtoi pronen time; ai më dhuroi atë që ishte i detyruar t'ja dhuronte gjithkujt, dhe nuk vuri asgjë nga e tija.
Më mirë është të falënderosh për atë që ke marrë;pastaj, prit atë që mbetet dhe gëzohu që nuk je ngopur, sepse është kënaqësi të vazhdosh të shpresosh. Ua kalon të gjithëve? Gëzohu që je i pari në zemrën e mikut tënd! Ka shumë njerëz që ta kalojnë? Shiko ata që të ndjekin nga pas!Sa shumë ua kalojnë në numër atyre që ke përpara! Do që të dish se cila është e meta jote më e madhe? Shtrembërimi i së vërtetës: ti e ngre shumë lartë atë që jep, dhe ul shumë poshtë atë që merr.
Ajo që na e zbut zemërimin, ndryshon sipas atyre që na e shkaktojnë atë: për dikë është frika, për një tjetër nderimi, për një të tretë përçmimi. Ç’është e vërteta, nuk ka asnjë kuptim të përplasësh në burg një skllav të vogël e të mjerë! Pse duhet të kesh dëshirë ta godasësh atypëraty, t’ia thyesh këmbët menjëherë? Të këmbesh një ndëshkim me një tjetër, kjo nuk ta heq mundësinë për të dënuar. Le të presim të bëhemi përsëri zotër të vetes; përndryshe, në vend që të flasim ne,do të flasë zemërimi; vetëm kur ky të ketë rënë,duhet menduar për të gjykuar fajin. Sepse ne gabojmë pikërisht në këtë pikë; shkojmë deri te arma, te dënimi me vdekje, dhe dënojmë me vargonj, me burg e me uri, një krim, që një qortim i lehtë do të mjaftonte për ta ndrequr.

Wednesday, December 28, 2016

Ah more fatkeq

Ah more fatkeq!
Kur do ndiesh dashuri dhe mëshirë ?
A nuk e sheh sa dite te bukura po humbet
duke menduar te besh keq?!

Fjala dhe mendimi

Ka një dallim të madh ndërmjet: "kundërshton dëshirat e mia dhe nuk i plotëson dëshirat e mia" ; "më vjedh diçka dhe nuk më jep diçka" . Megjithatë, ne e vëmë në të njëjtin rrafsh faktin që "heq dorë ose nuk pranon", "që humbet shpresat ose që i shtyn ato për më vonë", "që vepron kundër nesh ose vepron për vete" , "nga dashuria për një tjetër ose nga urrejtja për ne."
Keto lloj fjalesh te cilat varen nga menyra jone e te shikuarit te gjerave,gjera te cilat na zemerojne ose jo,kane aftesine te na drejtojne jeten.Prandaj duhet te jemi te kujdeshem jo vetem me ate cfare mendojme por dhe si mendojme.

Le te perpiqemi t'i dallojmë këto,por në qoftë se ai nuk mundet ose nuk do që ta bëjë,atëherë ai po jeton ne menyre te padrejtë ndaj vetes dhe te tjereve! Nëse gjykojmë për këtë në gjendje të qetë, do të jemi zemërgjerë me shumë njerëz. Por jo, ne ndjekim hovin tonë të parë; pastaj, sado të kota të jenë arsyet e zemërimi tonë, ne këmbëngulim (dhe ky është kulmi i padrejtësisë) për të mos u dukur se jemi zemëruar pa arsye, dhe, për kulmin e padrejtësisë, sa më shumë të ngul këmbë, aq më i padrejtë është zemërimi yne: ne e ushqejmë dhe e forcojmë zemërimin sikur furia e tij të përbënte një provë për drejtesine e tij.