Ata qe duan rregullin,nuk shkaktojne kaosin. Ata qe shkaktojne kaosin,nuk kane qellim rregullin.

Ata qe duan rregullin,nuk shkaktojne kaosin.
Ata qe shkaktojne kaosin,nuk kane qellim rregullin.

Situata

Gjendemi ne nje situate ku njerezimi ndahet ne kater lloje perballe situates :
Ata qe krijojne situata.
Ata qe ankohen per keto situata.
Ata qe vezhgojne keto situata.
Ata qe jetojne mes situatave duke ndare rregullin nga kaosi,demin nga dobia,te miren nga e keqja,besimin nga dyshimi,monoteizmin nga politeizmin,ekstremizmin nga mesi i arte.

Poeti dhe shpresa

Qenia e poezisë, në të shumtën e rasteve, është e dyshimtë. Ajo s’e gërvisht e s’e mbërthen mendjen e shumicës së njerëzve. S’hyn në jetën e tyre; s’ia lejon as vetes të hyjë; s’i hyn në punë kujt. Shi për këtë njerëzit s’e pranojnë. Se ajo është jashtë jetës së njeriut. Është një e vërtetë: poezia s’ka ndonjë qëllim paraprak, s’jep ndonjë mësim. Për këtë arsye s’jep siguri. Qëndrimi në distancë i shumicës ndaj poezisë nuk është gjë që s’kuptohet. Qëndrojnë larg për shkak të padobishmërisë së saj. S’është një gjë që hë për hë kuptohet. S’kemi mundësi ta themi atë që e thotë poezia, e as që mund ta sqarojmë atë. Kjo është pengesë e përzierjes së saj me shumicën e njerëzve. Madje edhe nëse përzihet, kjo ndodh shumë shkurt, s’kalon përtej një shkëndije prej vetëtime. Shumica e njerëzve atë e vënë në vendin e vjetër: në hiç. Poezia në këtë drejtim s’mund të bëjë asgjë. S’mund të bëjë sepse asnjë poezi në botë s’është shkruar për lexuesin. Ngado që të shikojmë vijmë në këtë përfundim: poezia është ylber, dobia prej poezisë është e barabartë me dobinë e mrekullisë së quajtur ylberi.
Poeti s’ka shpresë.

Poezia dhe alkimisti

‘Poezia është punë e alkimistit të patëmetë’ - thotë Bodler-i. Sot, poezinë e ushqejnë sa përsosuria aq edhe të metat. Çdo shekull ka gjuhën, formën, teknikën dhe historinë e vet. Poezia e kohës sonë, edhe pse s’e refuzon përsosurinë, në një aspekt ka konstatuar se përsosuria e kundërshton natyrën e poezisë. Kësisoji, ajo duke i dalë zot natyrës së vet, e hodhi peshën e jashtëvetvetes, u çlirua dhe u lakuriqësua. E gjeti identitetin e vet të vërtetë.

S’kam mendime. Kam imazhe.

Vlera e mendimit në poezi është theksuar që nga lashtësitë. Mirëpo, T.S. Eliot-i thotë se ‘të menduarit s’është detyrë e poetit.’ Ngjashëm me të shprehet edhe Oktavio Paz-i: ‘S’kam mendime, por imazhe’. Mirë e dimë që këtyre u bashkangjitet edhe Hausman-i: ‘S’arrita ta bind veten se ekziston diçka që do të quhej mendim poetik. Poezia nuk është gjë e thënë, është trajtë e shprehjes së saj’. Nga ana tjetër Pol Valeri nuk është ithtar i refuzimit të mendimit; por dëshiron që ai (mendimi) të fshehet mu si shija e pemës. Kolerixh’i ka thënë: ‘Për t’u bërë poet i madh duhet të jeshë filozof i madh’. Por edhe kjo është e vërtetë: poezia, qoftë të jetë e shkruar me ‘të thënën’, qoftë me ‘hiçin’, ajo vjen e mbështetet te mënyra e ‘të thënit’.
A s’e njohim të tillë edhe poetin?

Ritmi, kjo fuqi sekrete, ky ujë i fshehtë

“Poezinë e Traklit s’e kuptoj dot, por toni i saj tepër më pëlqen!”
Vitgenshtajn

Ritmi, kjo fuqi sekrete, ky ujë i fshehtë, është një nga parimet qenësore të poezisë. Ai jo vetëm që e zgjon dhe e elektrizon poezinë, por është edhe dinamo e saj: e shndërron atë në gjak, në energji. S’lë vend pa shëtitur, pa hyrë e dalë në trupin e poezisë. E vë në lëvizje imagjinatën dhe e nxjerr atë në një udhëtim të panjohur. Ai e jep lajmin për strukturën e poezisë. Dendësia dhe thellësia e poezisë trajtësohen në vartësi të “shpejtësisë së goditjes” së ritmit. Valeri thotë se kjo shpejtësi i përngjan valles. Ne e ndiejmë ritmin e poezisë, që lëviz mu si tiktaket e orës, që merr frymë pikërisht si një gjallesë. Fjalën e zbret në zero. (Fjala është helm në poezi.) Ritmi e mat, e pret, e fut në hulli atë. Shtiret si lëngu i strukturës së poezisë. Ritmi, ky zë i pafjalë, që është i padukshëm, i pakonceptueshëm dhe i cili këmbët i heq zvarrë për të ndërtuar strukturën e poezisë, sapo të takohet me fjalëzat, i luan ato prej vendi, vazhdimisht i bombardon. Këto fjalëza, me qëllim të kthjelltësimit, harmonizimit (kuptimësimit), me qëllim të gjetjes së vendit të vet vazhdimisht do të lëvizin. Majakovski, lidhur me këtë fuqi që zë vend në themelin e poezisë thotë: ‘Nuk sqarohet, për të do të flasim vetëm ashtu siç flasim për magnetizimin, elektrizimin.’ Këtë zë të pashpjegueshëm, të pafjalë të poezisë që e ka shkruar për Jeseninin pas shumë përpjekjeve do ta ndiejë dhe do të shprehet:
Ta-ra-ra / ra ra / ra ra ra ra / ra ra /
Ra-ra-ree / ra ra ra / ra ra / ra ra ra ra /
Ra-ra-ra / ra ra-ra/ rara/ ra / ra ra
Kjo është arsyeja që më vonë të shfaqet vargu i parë: Ke shkuar - thanë - diku në lartësi. Çdo poezi bart në vete një zë të këtillë. Poeti, pothuajse, jeton duke ia vënë veshin këtij zëri, duke e dëgjuar atë. Ky, sa është i brendshëm, aq është edhe i jashtëm. Ky zë dëgjohet edhe kur bie një gjethe prej druri, edhe kur diç shkëputet prej brendësisë sonë. Gjuetari i këtyre zërave është Kavafisi. Ai, duke qenë i bindur se një ditë do t’i hyjë në punë, mbi pakon e cigareve kështu do t’i shënojë zërat e këngës së dy të rinjve (Ç’trup, ç’flokë, ç’fytyrë, ç’buzë!): "Nëse kujtesa ime, në një çast të emocioneve krijuese i kthen prapa përshtypjet e ruajtura, mund të ndodh që në artin tim të mbesë diçka prej kalimit të shkurtër të kësaj bukurie." Ritmi ndonjëherë bëhet dhe na del si temë, si kuptim, si një gjithçka e poezisë. Peshën dhe frymëmarrjen e tij e ndiejmë përgjatë tërë poezisë. Ai në këtë mes e luan rolin e epiqendrës.
Ritmin duhet shikuar si një gurrë të dialektikës.

Poezia, ajo çdo herë punon

Poezia, ajo çdo herë punon

Në poezi, fjalëzat vazhdimisht shkojnë e vijnë në relacionin gjeografi e vjetërgjeografi e re.
Në këtë mënyrë formojnë një ndërdije të përbashkët.
Njëfarë historicizmi.
Një takim të merituar.
Poezia, ajo çdo herë punon.